حسين بن على ( ع ) جامع فضايل و كمالات انسانى بدون ترديد ارزش واقعى افراد به فضايل و كمالات و صفات روحى آنهاست كه در پرتو علم و عمل صالح كسب مىشوند ، همچنين جايگاه اجتماعى و نفوذ معنوى افراد نيز عمدتاً از آنها نشأت مىيابد . به همين جهت اگر كسى شخصاً انسانى فرومايه و فاقد كمالات انسانى باشد ، صرف وابستگى به خاندان با شرافت باعث نفوذ معنوى او در دل‌ها نشده و صاحب موقعيت حقيقى در جامعه نخواهد شد . بنابراين ، براى شناخت شخصيّت افراد بايد به همان صفات روحى و اخلاقى آنها توجّه كرد و در حقيقت مقياس عظمت و بزرگى يا حقارت و پستى انسان خصائص روحى اوست و بشر نيز فطرتاً شيفته كمالات روحى است و از پستىها متنفّر است . و آنها حقايقى هستند كه با گذر زمان دچار دگرگونى نمىشوند ؛ در همه زمان‌ها ، عدالت ، صداقت ، استقامت ، صراحت لهجه ، صبر و بردبارى ، تواضع و آزادىخواهى ، وفاى به عهد ، شجاعت و احسان و ساير صفات پسنديده محبوب بشر بوده است . چنان كه صفات رذيله مانند : حسد ، تكبّر ، ظلم ، خيانت ، دروغ ، كينه‌توزى ، خودبينى ، نفاق و بىرحمى ، هميشه مورد تنفّر انسان بوده‌اند . امام حسين ( ع ) علاوه بر آن جايگاه رفيع خانوادگى و مذهبى از جهت خصايص و فضيلت‌هاى انسانى نيز شخصيتى بى همتا و بى نظير است . او داراى تمام فضايل و كمالات انسانى و صاحب روح بلند و همّت عالى است ، و بدين‌لحاظ مورد توجّه انسان‌هاى آزاده مخصوصاً مسلمانان قرار دارد . « مرحوم اربلى » در اين باره مىنويسد : اگر حسن و حسين ( ع ) فرزند على ( ع ) و فاطمه ( س ) نبودند و هيچ قرابتى با پيامبر ( ص ) نداشتند ، باز كسى همتاى آنها نبود و سخن پيامبر ( ص ) كه فرمود : « انَّهما سَيّدا شَّبابِ اهل‌ِالجنّة » قابل قبول و عظمت آنان آشكار و مورد تأييد بود ، زيرا كسى وارد بهشت نمىشود مگر با راستى و